RSS

ΧΟΡΟΙ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ

30 Νοέ.

Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket

Το τρίπτυχο , κίνηση – λόγος – μελωδία , παρουσιάζεται εντυπωσιακά στους λαϊκούς χορούς της Θράκης . Χαρακτηριστικό τους η ιδιάζουσα συμμετρία κινήσεων του σώματος σε συνδυασμό με τα ζωηρά επιφωνήματα από τους χορευτές . Οι χοροί , είναι κυκλικοί , αντικρυστοί και μεικτοί και παίρνουν το όνομά τους , από τον τρόπο ή τις περιστάσεις που χορεύονται , από ιδιαίτερα τοπικά γεγονότα ή από εναρκτήριους στίχους τραγουδιών , που τους συνοδεύουν . Οι πιο συνηθισμένοι , είναι :

Ζωναράδικος : Χορός μεικτός (χορεύεται από άντρες και γυναίκες) , κυκλικός , με μεγάλη διάδοση σε όλη τη Θράκη . Το όνομά του το οφείλει στο ότι , οι χορευτές , πιάνονται ο ένας από τον άλλον από τα ζωνάρια . Μπροστά μπαίνουν οι άντρες και ακολουθούν οι γυναίκες . Σύμφωνα με τα ήθη παλιότερα , ο τελευταίος άντρας , που θα πιανόταν με την πρώτη γυναίκα του γυναικείου κύκλου για να σχηματίσουν έναν ενιαίο κύκλο χορού , έπρεπε απαραίτητα , να έχει συγγενική σχέση μαζί της .
Συγκαθιστός : Μεικτός , αντικρυστός , κατά ζεύγη . Την ονομασία του την οφείλει στο ότι το βήμα του χορευτή , ημικάθεται , μια στο δεξί και μια στο αριστερό πόδι . Χορεύεται στους γάμους , όταν πηγαίνουν να πάρουν την νύφη , αλλά και σε άλλα πανηγύρια και γλέντια και συνοδεύεται από ενθουσιώδη επιφωνήματα .
Χασάπικος Πολίτικος ή Μακελλάρης
: Θεωρείται πολεμικός χορός . Πήρε την ονομασία του από το ότι ήταν ο χορός που συνηθιζόταν ιδιαίτερα από την συντεχνία των μακελλάρηδων (χασάπηδων) .
Αντικρυστός ή Καρσιλαμάς : (Καρσί = Αντίκρυ)
. Συνηθίζεται ιδιαίτερα στις γαμήλιες τελετές και διασκεδάσεις . Στην παραδοσιακή εκτέλεση του χορού , οι γυναίκες κρατούν μαντίλι από δύο διαγώνιες άκρες , με τεντωμένε ή λυγισμένα τα χέρια στους αγκώνες , και κινούν τα χέρια δεξιά κι αριστερά , ή περιστρέφουν το μαντίλι κυκλικά στη μία κατεύθυνση , ώσπου να διπλωθεί και μετά , αυτό ξεδιπλώνεται στην αντίθετη κίνηση .
Ταπεινός : Γαμήλιος χορός , καθαρά γυναικείος , απλός και αργός με μικρά βήματα . Είναι ο πρώτος χορός μετά την στέψη , με την νύφη στην κορυφή του χορού .
Κουσευτός : Χορός που ονομάστηκε έτσι , από το ότι τα βήματά του είναι τρεχάτα (κουσεύω = τρέχω)
Χορός της παλαίστρας : Συνηθιζόταν σε γάμους και πανηγύρια , όπου απαραίτητο στοιχείο ήταν το αγώνισμα της πάλης , πολλές φορές από επαγγελματίες παλαιστές .
Σουφλιουτούδα : Γυναικείος χορός του Σουφλίου . Την ονομασία του την οφείλει στον εναρκτήριο στίχο «Σουλτάνα Σουφλιουτούδα» τοπικού χορευτικού τραγουδιού .
Γιάννη μ’ , Γιαννάκη μου : Μεικτός χορός του Σουφλίου επίσης με το όνομά του από τοπικό τραγούδι .
Γίκνα : Γαμήλιος χορός της Ορεστιάδας . Το όνομά του οφείλει στο χρώμα (κνα) , που χρησιμοποιούσαν οι γυναίκες για το βάψιμο των νυχιών τους .
Σούστα : Μεικτός χορός της περιοχής Διδυμοτείχου . Το όνομά του βγήκε από το «σουστάρισμα» , (λύγισμα) των ποδιών .
Του Μαμά τα παλικάρια : Μεικτός χορός της περιοχής της Γρατινής Ροδόπης . Το όνομά του , από τον εναρκτήριο στίχο του τοπικού τραγουδιού («Του Μαμά τα παλικάρια , ήταν όλα σαν λιοντάρια») .
Ζεϊμπέκικος : Αργός χορός , παρόμοιος με τον αντικρυστό Καρσιλαμά . Θεωρείται χορός πολεμικός και χορεύεται μόνο από δύο άτομα . Οι κινήσεις γίνονται μέσα σε νοητό κύκλο . Έχει αργό και γρήγορο μέρος , χωρίς τυποποιημένα βήματα , τα οποία κατά περίσταση δίνουν στον χορευτή την δυνατότητα να εξωτερικεύσει τα συναισθήματά του .
Λαγίσιος ή Λαγίτικος : Μιμητικός και σκωπτικός χορός , που παριστάνει το κυνήγι του λαγού . Είναι κυκλικός και χορευόυαν παλιότερα στα βραδυνά γλέντια του γάμου , για να δημιουργήσει ευθυμία και χαλάρωση , μετά την υπερένταση της ημέρας .
Πως το τρίβουν το πιπέρι : Πολύωρος (;) μιμητικός ανδρικός χορός .Οι ίδιοι οι χορευτές τραγουδούν και προσπαθούν να μιμηθούν τις αντίστοιχες κινήσεις υποθετικού τριψίματος πιπεριού με τα μέλη του σώματός τους (αγκώνα , γόνατα , μύτη κλπ)
Χορός του Μαχαιριού ή Αράπικος : Χορός από δύο άντρες , που κρατούν μαχαίρια και ο ένας προσπαθεί να ακουμπήσει το στήθος του άλλου , οπότε αυτός πέφτει κάτω προσποιούμενος τον νεκρό , και ο νικητής χορεύει γύρω του θριαμβευτικά . (ο χορός αυτός αναφέρεται και στην «Κύρου Ανάβασις» του Ξενοφώντα , Βιβλίο Στ’ , κεφ. 1 , 5-6) .
Οι χοροί των Αναστεναρίων : Ιδιότυποι και ιδιόμορφου χοροί , που έχουν πρωτεύοντα ρόλο στην όλη τελετουργία , και αποτελούν ένα από τα βασικά στοιχεία του … εκστασιασμού των τελεστών . Οι βηματισμοί στους χορούς αυτούς , είναι απλοί , με στατικότητα και αυτοσχεδιασμούς και με ανάλογες κινήσεις των χεριών , που εκφράζουν την ψυχοσύνθεση και τα συναισθήματα των οιστρόπληκτων χορευτών .

Photo Sharing and Video Hosting at Photobucket

———————————————————————

Τα στοιχεία για τους χορούς της Θράκης , καθώς και η εικόνα των ειδωλίων των Αβδήρων στην αρχή και η εικόνα της πάλης του πανηγυριού του τέλους (μαζί με την λεζάντα τους) έχουνε παρθεί , από το Βιβλίο – Λεύκωμα «ΘΡΑΚΗ» , της ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ , που έτυχε βράβευσης από την Ακαδημία Αθηνών (Β’ Έκδοση) .
Πρόκειται για ένα υπέροχο βιβλίο , το οποίο όμως δυστυχώς κυκλοφορεί πολύ περιορισμένα και το οποίο , λόγω της καλής μου τύχης και των καλών γνωριμιών μου , έφτασε στα χέρια μου και από χθές το πρωί είναι πια και δικό μου .

 
8 Σχόλια

Posted by στο Νοέμβριος 30 , 2007 in Βιβλια, Παράδοση

 

8 responses to “ΧΟΡΟΙ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ

  1. Кроткая

    Νοέμβριος 30 , 2007 at 11:40

    πολύ ωραία, πολύ ενδιαφέροντα όλα αυτά.

    οι χοροί των αναστεναρίων δεν έχουν σχέση και με τις μαινάδες -που συμφωνα με το μύθο κατακρεούργησαν τον Ορφέα στη Θράκη;

    (έχετε mail).

     
  2. silia

    Νοέμβριος 30 , 2007 at 18:58

    Εκείνο που ξέρω εγώ , για τα Αναστενάρια είναι πως έχουνε άμεση σχέση με τον Άγιο Κωνσταντίνο και τις εικόνες Του και ότι ξεκίνησαν από την Θράκη και μεταφέρθηκαν σε άλλα μέρη όπως πόλεις της Μακεδονίας από ταξιδιώτες ή μετανάστες Θρακιώτες ….. Βέβαια , όσο πηγαίνεις προς τα … πίσω βλέπεις να γίνονται αναφορές στον Διόνυσο και επομένως και στα Ορφικά Μυστήρια . Οι αναφορές όμως (αυτές που ξέρω εγώ τουλάχιστον) γίνονται από από την προσπάθεια της Εκκλησίας , να αναθεματίσει οτιδήποτε προέρχεται από τον αρχαίο κόσμο , πολύ δε περισσότερο ότι έχει σχέση με την Διονυσιακή λατρεία (που εδώ που τα λέμε αποτελεί μια εντυπωσιακή «αμαρτία» για τα μάτια της Χριστιανικής Ηθικής – μιλάω πάντα -).
    ——————————-
    Το πήρα το mail και χαίρομαι που σου άρεσε (για το βιβλίο μιλάω). Θα ήθελα να μιλήσουμε λίγο περισσότερο πάνω σ’ αυτό το θέμα …. Ίσως να μας δοθεί η ευκαιρία … Θα το προσπαθήσω .

     
  3. hliaxtina

    Δεκέμβριος 1 , 2007 at 10:57

    Ωστε το «Πως το τρίβουν το πιπέρι» χορέυεται;
    🙂 Καλό!

    Δηλαδή ο Ζεϊμπέκικος έχει καταγωγή τη Θράκη;
    Για τον Καρσιλαμά νόμιζα ότι ήταν από Αχαϊα… Εκεί χορεύεται πάρα πολύ, πολλά τσιφτετελοειδή τραγούδια τα χορέυουν Καρσιλαμά!

    Για το βιβλίο σου λές στην Κροτ; Έχασα τα νέα;
    Τι έγινε; Αν δεν θες να γράψεις εδώ, στείλε mail σε παρακαλώ.

     
  4. silia

    Δεκέμβριος 1 , 2007 at 14:02

    @ hliaxtina
    Α) Αξίζει να το δεις να το χορεύουν εδώ στη Θράκη (Πως το τρίβουν το πιπέρι του διαόλου οι καλογέροι). Θεωρείται χορός kinky (ελαφρά πρόστυχος) και γίνεται το «έλα να δεις» , όταν σηκώνονται οι «τολμηρές» (συνήθως ηλικιωμένες) της παρέας για να τον χορέψουν
    Β) Οι Ζεϊμπέκηδες ήταν Έλληνες από την Θράκη που μετανάστευσαν στην Προύσα και τ΄ Αϊδίνι. Αποτελούσαν επίλεκτη κοινωνική τάξη από την οποία οι Τούρκοι «Δερεβέηδες» στρατολογούσαν μια ένοπλη δύναμη που αποτελούσε την τοπική χωροφυλακή. Είναι αλήθεια ότι οι Ζεμπέκηδες σιγά σιγά εξισλαμίστηκαν. Όμως δεν ξέχασαν ποτέ την καταγωγή τους και τις παραδόσεις του τόπου τους και διατήρησαν την τοπική Θρακική λαϊκή τους ενδυμασία μέχρι το 1883, οπότε ο σουλτάνος Μαχμούτ ο Β τους διέταξε ή να παραδώσουν τα όπλα ή να εναρμονιστούν με την ενιαία στολή της χωροφυλακής. Οι Ζεϊμπέκηδες επαναστάτησαν και στην άνιση αναμέτρηση με τον τακτικά στρατό αποδεκατίστηκαν. Όμως από τα έθιμα της μακρινής πατρίδας τους επέζησε και εξακολουθεί να επιζεί θριαμβευτικά ως τις μέρες μας ο Ζεϊμπέκικος χορός. Ο Ζεϊμπέκικος, αρχικά, ήταν καθαρά αντρικός χορός, αργός και βαρύς. Περιλάμβανε πολύ συχνά επίδείξη οπλομαχητικής και είχε τις ρίζες του σε αρχαίο Θρακικό χορό. Στη Μικρά Ασία οι παλιοί αυτοί Θρακικοί ρυθμοί κατέληξαν να παίζονται με τα τοπικά έγχορδα όργανα ενώ σιγά, σιγά με την πάροδο του χρόνου, άρχισαν να χρησιμοποιούνται και κάποιες συγκεκριμένες ελάσσονες μουσικές κλίμακες, που ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένες και αγαπημένες στις περιοχές εκείνες. Έτσι η μουσική εξελίχθηκε ακολουθώντας το χρώμα της Μ. Ασίας και διαφοροποιήθηκε αρκετά. Ο Ζεϊμπέκικος χορός διαφοροποιήθηκε και αυτός. Όμως διατηρήθηκαν τα βασικά χαρακτηριστικά του και πάνω από όλα διατηρήθηκε ο μοναδικός και τόσο χαρακτηριστικός ρυθμός του, τα 9/8. Ο Ζεϊμπέκικος είναι χορός βασισμένος στον αυτοσχεδιασμό. Ο χορευτής λοιπόν πρέπει απλώς να ξέρει τα παραδοσιακά βήματα και να μπορεί να ακολουθήσει τον χαρακτηριστικό ρυθμό. Αυτή ακριβώς η δυνατότητα αυτοσχεδιασμού και επομένως η δυνατότητα έκφρασης είναι που έκαναν τον Ζεϊμπέκικο τον πιο δημοφιλή Λαϊκό χορό στις μέρες μας.
    Γ) Ο καρσιλαμάς , είναι αυστηρά μικρασιάτικος χορός (κι εδώ που τα λέμε , αξίζει να το δεις να χορεύεται από Τουρκάλες . Κάτι στο …. DNA τους …. δεν ξέρω….) .
    Δ) Με την Κροτ , μιλάμε για το βιβλίο «ΗΘΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ» της Marie France Hirigoyen , που προέκυψε (η συζητηση) από ένα της ποστ σχετικά με την διαστροφική χειραγώγηση . Και
    Ε) Έχεις …. mail .

     
  5. hliaxtina

    Δεκέμβριος 1 , 2007 at 16:17

    Σίλια μου,
    ελπίζω πως κάποια στιγμή θα το δω. Ένα από τα σχέδιά μου για το μέλλον είναι τα ταξίδια.
    Δεν τα ήξερα όλα αυτά. Έχω διάβασμα, έχω αγορά και εσύ έχεις mail!

     
  6. ελένη

    Δεκέμβριος 1 , 2007 at 19:39

    τα ειδώλια είναι ένα αριστούργημα.

    και ο Ζειμπέκικος επίσης.

    όταν χορευτεί σωστά.

    αντρικά εννοώ.

    έχω διαβάσει πως η ρίζα της λέξεως προέρχεται από τον Δία – Ζεύς, εξ’ ου και είναι ανδρικός χορός.

    Καλό σου βράδυ

    (και ναι.
    βεβαίως και πιστεύω στην κεραυνοβόλα φιλία)

     
  7. silia

    Ιανουαρίου 3 , 2008 at 15:11

    @ hliaxtina
    Έλα να σε φιλοξενήσω στην όμορφη Θράκη , και να πάμε σε τούρκικο γάμο , να το απολαύσεις .

    @ ελένη
    Αριστούργημα είναι όλη η Θράκη …. Αξίζει να την δεις …. Θα ήταν ευχής έργον , να βρισκόμασταν εδώ …. Έλα , θα σε περιμένω ….

     
  8. hliaxtina

    Ιανουαρίου 3 , 2008 at 16:09

    Ευχαριστώ για την προσκληση καλή μου!
    Χρόνια τώρα θέλω να εξερευνήσω τη περιοχή. Κάτι όμως μου χαλά τα σχέδια κάθε φορά. Το ταξίδι έχει αναβληθεί ήδη 3 φορές. Μια φορά πήγα Κομοτινή σε μια φίλη, γυναίκα μόνιμου αξιωματικού… αλλά έγιναν κάτι επισόδεια με τους «γείτονες» και τον έβαλαν μέσα… μου χάλασε την επίσκεψη στη Ξάνθη… και μαλιστα Καθαρή Δευτέρα.
    Για να δούμε… που θα πάει.
    Ευχαριστώ, και ισχύει και το αντίστοιχο για σένα!
    (και επειδή η κοινωνία είναι πολύ κλειστή στα μέρη μου, μην αναφέρεις τόπο διαμονής μου σε παρακαλώ, πουθενά. Είσαι η μόνη που τον ξέρει…)

     

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: